Deze tijd van het jaar herinneren we ons doorgaans Edgar Allan Poe als de auteur van macabere verhalen als ‘The Tell-Tale Heart’ en gekwelde gedichten als ‘The Raven’.
Maar zoals de in Pittsburgh gevestigde auteur Lawrence C. Connolly ons eraan herinnert zijn nieuwe toneelstuk “Mr. Edgar A. Poe Presents Tales of Mystery, Horror & Imagination”, Poe was veel meer, inclusief de uitvinder van het moderne detectiveverhaal.
De combinatie van wat Connolly ‘deductie en waanideeën’ noemt, is één thema van het stuk, dat zijn première krijgt dankzij Prime Stage Theatre van 7 tot 16 november in het New Hazlett Theatre.
In de show in anthologiestijl presenteert Poe zelf, in Crypt-Keeper-stijl, vier van zijn beroemdste werken, en stapt hij tweemaal zelfs persoonlijk in de actie. Art DeConciliis regisseert een cast van vijf, waaronder Sam Lander als Poe.
Connolly, een ervaren horrorschrijver, wil je inderdaad laten kruipen met deze vertolkingen van ‘Tell-Tale’, ‘Raven’, ‘Murders in the Rue Morgue’ en ‘The Fall of the House of Usher’. Maar hij wil ook dat het publiek met een frisse blik naar Poe kijkt.
Connolly was eigenlijk pas de afgelopen paar jaar een grote Poe-fan, nadat Prime Stage zijn bewerking van Mary Shelley’s ‘Frankenstein’ produceerde. De artistiek directeur van het gezelschap, Wayne Brinda, vroeg of hij zou overwegen om Poe-verhalen voor het podium aan te passen. Connolly begon zich te verdiepen.
“Ik was verbaasd hoeveel hij me liet zien over wat ik als schrijver doe”, zegt Connolly.
Connolly was vooral geïnteresseerd in Poe’s carrièrebeslissingen, inclusief wat hij ziet als Poe’s constructie van de persoonlijkheid die we kennen: een slordig, besnorde kerel geheel in het zwart die eruit ziet alsof hij al een maand niet heeft geslapen.
Connolly zegt dat Poe het grootste deel van zijn leven een geschoren lip had (zij het met bakkebaarden van schapenvlees) en de voorkeur gaf aan een geborduurd witzijden vest. Maar “hij ontdekte dat de snor indruk maakte, een betere indruk maakte en beter bij het personage paste”, zegt Connolly.
Dat gold vooral tijdens de laatste jaren van Poe’s leven, toen hij werd beschouwd als een behoorlijk vermakelijke populaire spreker over literaire onderwerpen. Sommige van zijn toespraken in het stuk zijn ontleend aan historische transcripties.
Poe werd echt gekweld. Hij stierf in 1849, op 40-jarige leeftijd, na jaren van geldproblemen, persoonlijke tragedie en alcoholisme. Maar vandaag kan zijn werk aanvoelen als een nog frisse verkenning van het licht van de rede en de schaduwen van de waanzin.
In Murders in the Rue Morgue komt C. Auguste Dupin – een ‘detective’ voordat dat bestond – opdagen bij de Parijse politie door zijn redeneringsvermogen te gebruiken om een gruwelijke moord te ontrafelen. Ondertussen zorgt Connolly’s kijk op het gotische meesterwerk ‘House of Usher’ ervoor dat Poe zelf de hoofdpersoon is en niet in staat is een spookachtige familie van een bovennatuurlijke ondergang te behoeden.
‘Rue Morgue’, merkt Connolly op, draait om de ‘kalme, deductieve’ Dupin, die ‘de logica in de meest chaotische details kan zien’. Roderick Usher daarentegen ‘ziet chaos in de meest gewone dingen.’
Connolly’s versie van “Tell-Tale Heart” stelt Dupin (die niet in het origineel voorkomt) voor als een detective die de zaak onderzoekt. “The Raven” is grotendeels een dialoog tussen Poe en zijn verloren geliefde Lenore.
Connolly werkt voornamelijk in horror, fantasy en sciencefiction; zijn nieuwste roman, ‘Minute Men: Execute & Run’, bevat helden met ernstig beperkte superkrachten. Wat Poe betreft, zegt hij, heeft het listig zelfgemaakte beeld van de meester misschien zijn schrijven overschaduwd.
“Net zoals het Universal (Pictures) Frankenstein-monster een gemakkelijk herkenbaar icoon is geworden, zijn het gezicht en het haar van Edgar Allen Poe, de snor en de zwarte jas dingen die iconen zijn”, zegt hij. “Zij definiëren het horrorgenre, en hij liet ons die beelden veel gemakkelijker in de geest achter dan een verhaal.”
Connolly wil dat ‘Mr. Poe Presents’ van gedachten verandert: ‘Ik denk dat mensen hier echt van weg zullen lopen met een heel nieuw gevoel van wie Edgar Allan Poe was.’
