BRNENEC, Tsjechië – Een vervallen industriële site in Tsjechië, waar de Duitse zakenman Oskar Schindler 1200 Joden heeft gered tijdens de Tweede Wereldoorlog komt weer tot leven.
De site, een voormalige textielfabriek in de stad Brněnec, ongeveer 100 mijl ten oosten van Praag, werd gestolen door de nazi’s van zijn Joodse eigenaren in 1938 en veranderde in een concentratiekamp. Dit weekend verwelkomde het de eerste bezoekers van het Museum of Survivors gewijd aan de Holocaust en de geschiedenis van Joden in dit deel van Europa.
De opening was getimed om samen te vallen met de 80e verjaardag van het einde van de Tweede Wereldoorlog. Het was ook in mei 1945 dat Schindler een gouden ring ontving van dankbare Joodse overlevenden, gemaakt met goud dat uit hun tanden werd gehaald. De ring was ingeschreven met de Hebreeuwse woorden van Talmoed en zei: “Degene die één leven redt, redt de wereld geheel.”
Schindler’s verhaal werd verteld in de Oscar-winnende film van Steven Spielberg,
Daniel Löw-Beer was een drijvende kracht achter het project. Zijn voorgangers woonden honderden jaren in dit deel van Tsjechië, verwerven de fabriek in Brnenec in 1854 en veranderden er een van Europa’s belangrijkste wollen fabrieken.
“We moesten vluchten voor ons leven, een beetje van onze geschiedenis verloren, dus een beetje geschiedenis terugbrengen naar een plek en hopelijk ook de geschiedenis van Oskar Schindler en het dorp doen wat we vandaag doen,” vertelde Löw-Beer aan de Associated Press.
Tegenwoordig zijn zijn familieleden verspreid over de hele wereld. “Ik ben blij dat ik een klein beetje, natuurlijk emotioneel, van mijn familie in de plaats in de plaats gezet omdat ze overlevenden waren. Mijn grootvader woonde hier, mijn vader woonde hier, en toen werd de wereld op een dag in 1938 verbrijzeld,” zei hij.
Het museum, gehuisvest in een deel van een gerenoveerde spinmolen, toont de geschiedenis van Schindler, zijn vrouw Emilie, de familie Löw-Beer en anderen gekoppeld aan het gebied, samen met de getuigenissen van overlevenden van Holocaust. Het bevat een ruimte voor tentoonstellingen, lezingen, filmvertoningen en concerten, evenals een café.
Een transparante glazen wand tussen dit deel en het grotere, nog steeds verwoeste gebied erachter scheidt het heden en de geschiedenis.
“Het is een universele plaats van overlevenden,” zei Löw-Beer. “We willen dat die verhalen worden verteld en mensen maken hun eigen mening.”
In 2019 heeft Löw-Beer de Arks Foundation opgezet om het magazijn te kopen en er een museum van te maken, geld te investeren en een partnerschap met de lokale gemeenschap te vernieuwen om de verwaarloosde site nieuw leven in te blazen.
De regionale overheid droeg fondsen bij, terwijl een subsidie van de Europese Unie kinderen uit vijf Europese landen naar BRNěNEC bracht om ideeën te bedenken die het museumontwerp vormden.
De officiële opening in het weekend voltooide de eerste stap, maar er moet nog veel worden gedaan. De resterende gebouwen wachten nog steeds om volledig te worden hersteld. Ze omvatten het kantoor van Schindler, waar het stadhuis van plan is om een informatiecentrum te creëren, de kazerne van de SS -troepen, die meer tentoonstellingsruimtes zullen bieden, en het hele gebouw van Schindler’s Ark waar de Joodse gevangenen woonden en werkten.
Momenteel is het museum niet dagelijks open en richt hij zich op onderwijsactiviteiten voor scholen.
Eerdere projecten om de site te herstellen is mislukt vanwege een gebrek aan geld. De Arks Foundation daarentegen heeft een stapsgewijze aanpak gekozen. Toen sceptische lokale bewoners konden zien dat er deze keer echt iets gebeurde, boden ze hulp. Een bedrijf kwam met een grote vrachtwagen geladen met bakstenen, liet ze vallen en ging gewoon weg, zei Löw-Beer.
“We wilden laten zien dat je iets moet doen om iets anders te laten gebeuren”, zei Milan Šudoma van de stichting. Als de organisatoren hadden gewacht totdat ze alle nodige financiering hadden beveiligd, zou er nu waarschijnlijk niets worden gedaan, zei hij.
“Oskar en Emilie Schindler zijn het bewijs dat één persoon een verschil kan maken”, het museum citeert Rena Finder, een van de Joden van Schindler, zeggend. “Iedereen zei dat er niets was dat ik kon doen. En dat is een leugen omdat er altijd iets is dat je kunt doen.”
Schindler, een onwaarschijnlijke held, werd geboren in de nabijgelegen stad Svitavy (Zwittau in het Duits) in wat toen het Sudetenland was in Tsjechoslowakije, met een Duitstalige meerderheid en een substantiële Joodse bevolking.
Een Svitavy -museum zei dat Schindler een massa tegenstrijdigheden was: een onruststoker, een womanizer, een spion voor de Duitsers, een nazi maar ook een man die mensen van de Holocaust heeft gered.
Nadat de oorlog in 1939 uitbrak, verhuisde Schindler van Svitavy naar Krakow, nu Polen, waar hij een geëmailleerde en munitieplant leidde en Joodse werknemers goed behandelde. Met het Rode Leger dat in 1944 naderde, creëerde hij een lijst met Joodse arbeiders waarvan hij beweerde dat ze nodig waren om de fabriek in BRNěNEC te hervestigen.
Toen een transport met 300 vrouwen werd omgeleid naar het nazi -doodskamp in Auschwitz, slaagde Schindler erin hun vrijlating te waarborgen.
Yad Vashem, het Holocaust Memorial Center in Jeruzalem, zei dat dit de enige bekende zaak is “dat zo’n grote groep mensen levend mocht vertrekken terwijl de gaskamers nog in gebruik waren.”
In een andere gewaagde daad leidde Emilie Schindler een poging om meer dan 100 Joodse mannelijke gevangenen te redden die in januari 1945 bij een nabijgelegen treinstation aankwamen in verzegelde veewagons.
In 1993 erkende Yad Vashem Emilie en Oskar Schindler als rechtvaardig onder de naties, de eer toegekend aan degenen die Joden van de Holocaust hebben gered.
