Alle drie lokaal opgenomen speelfilms het Three Rivers Filmfestival van dit jaar is al langer in de maak dan je zou denken.
“Louder Than the Odds: The Mr. Smalls Story” vertelt het diepgaande verhaal van een geliefde muzieklocatie. De documentaire, die het festival op woensdag 4 november opent bij Mr. Smalls, vertelt hoe muzikant Liz Berlin en haar man, voormalig pro-skateboarder Mike Speranzo, op onwaarschijnlijke wijze een voormalige katholieke kerk in Millvale ombouwden tot een van de belangrijkste concertzalen van de regio en deze draaiende hielden door financiële tegenslagen, een wereldwijde pandemie en meer.
Smalls werd geopend in 2002 en Berlin zegt dat het filmproject bijna net zo oud is. Het begon toen filmmaker Evan Edelist, een fan van zowel de Berlijnse iconische band Rusted Root uit Pittsburgh als haar solomuziek, haar ontmoette na een Root-show in het House of Blues in Hollywood.
De kern van de film bestaat uit beelden die Berlin zelf sindsdien heeft gemaakt, niet alleen optredens bij Smalls en interviews met hoofdrolspelers, maar ook video’s en foto’s die de enorme hoeveelheid praktijkwerk documenteren die nodig is om de kerk en haar omgeving gedurende vele jaren te transformeren, allemaal onder leiding van Speranzo, die de onderneming doordrenkte met zijn meedogenloze doe-het-zelf-skater-werkethiek.
De 90 minuten durende documentaire benadrukt dat Smalls meer is geweest dan een locatie voor tourende acts van Little Feat tot George Clinton en Sonic Youth. Het is ook het hoofdkwartier voor initiatieven als een opnamestudio, het Real Life Music Camp voor jonge muzikanten, en de We Rock-workshop voor jongeren in het pleegzorgsysteem.
Speranzo – ooit de schaatser – had lange tijd het vermoeden dat de film ‘een infomercial’ was. Maar zelfs als dat zo is, zegt hij, overwint de inspirerende waarde ervan.
“Ik hoop dat het publiek iemand is die inziet dat tegenslag je er niet van mag weerhouden je dromen na te jagen”, zegt hij. “Het is niet echt een verhaal over meneer Smalls. Dat is een personage. Het gaat echt over wat er gebeurde toen Liz en ik geloofden dat we iets konden doen.”
Het fictiedrama ‘The Gymnast’ van schrijver en regisseur Charlotte Glynn – dat zich concentreert op een turnster op topniveau begin jaren negentig, Homestead die worstelde om te herstellen van een blessure – was al meer dan tien jaar aan het ontkiemen. Maar de grond werd zelfs al eerder voorbereid, door Glynns eigen verhuizing naar Pittsburgh begin jaren negentig, op twaalfjarige leeftijd.
Ze herinnert zich dat ze getroffen werd door de vrijgekomen overblijfselen van fabrieken zoals de Homestead-fabriek van US Steel.
“Ik begreep niet wat ik zag”, zegt ze. “Ik wist gewoon dat er iets heel hartverscheurends was gebeurd.”
Na verloop van tijd vermengden die emoties zich met de ervaringen van haar beste vriendin op de Allderdice High School, een competitieve turnster die ervoor koos haar leven niet te blijven wijden aan de sport die deze zo lang had bepaald.
Metaforisch gezien resoneerde dat met haar ervaringen met Pittsburgh in de dagen na Big Steel, maar vóór de wedergeboorte van de stad als eds-en-meds-centrum. “Ik wilde begrijpen wat het betekende om iemand te zijn die zo vroeg in zijn leven gevormd is door deze identiteit en deze passie. En wat gebeurt er als je dat ding kwijtraakt?” zei Glynn.
De preproductie en productie werden eerst vertraagd door de pandemie en vervolgens door de acteursstaking van 2023. Glynn, die nu in Brooklyn woont, heeft ‘The Gymnast’ opgenomen voor ‘nou ja, ruim onder de $1 miljoen’ in gemeenschappen als Homestead, Wilmerding, Troy Hill en Brookline.
Hoewel de titelrol nieuwkomer Britney Wheeler speelt, ging de film in januari in première op het International Film Festival Rotterdam en werd hij vertoond op festivals in de VS en in het buitenland in Brazilië, Polen, Zweden en Spanje. De vertoning op vrijdag 6 november in het Lindsay Theatre is de première in Pittsburgh.
Doree Simon Hatfields ‘Gentle By Birth’ gaat terug tot 2016, toen haar geliefde jongere broer, Kevin Simon, op 23-jarige leeftijd stierf aan een overdosis drugs. De intieme documentaire onderzoekt de verwoestende impact op haar familie – maar ook de rol die wordt gespeeld door de manier waarop onze cultuur drugsmisbruik beschouwt als een persoonlijkheidsfout of morele zwakte, in plaats van als een medisch probleem.
“Ik begon deze film te maken om erachter te komen: hoe zijn we hier terechtgekomen? Hoe is dit met mijn broer gebeurd?” zegt Simon Hatfield, die in Wexford woont, niet ver van waar zij en haar broers en zussen zijn opgegroeid, in de North Hills. “Op een gegeven moment wilde ik de vraag beantwoorden: hoe hadden we hem kunnen redden? En ik heb het gevoel dat we uiteindelijk zijn beland op het feit dat er zoveel oplossingen zijn die zijn leven hadden kunnen redden.”
Het is een familieportret waarin gebeurtenissen als de geboorte van Simon Hatfields eerste nichtje naast elkaar worden gezet met een blik op schadebeperkende benaderingen van drugsmisbruik.
“Ik denk dat we ons allemaal een beetje schaamden toen mijn broer nog leefde, en dat is moeilijk te zeggen, want ik schaamde me niet echt voor mijn broer, maar ik had het hier zeker niet over”, zegt ze. “En één ding dat ik sinds zijn dood en door het maken van de film heb geleerd, is dat ik denk dat die stilte uiteindelijk mensen kan doden.”
“Gentle By Birth” wordt vertoond op donderdag 5 november in het Row House-Hollywood, in Dormont, en zaterdag 7 november in de Lindsay, in Sewickley.
Het festival, georganiseerd door Film Pittsburgh, omvat 25 speelfilms en 12 korte programma’s met aanbod van over de hele wereld.
