Te midden van de wijdverbreide aanhoudende daling van het bezoekersaantal na de pandemie na de pandemie, is livemuziek een lichtpuntje. Vorig jaar hadden de grootste touracts drie jaar op rij box office-records neergezet.
Die miljardentotalen voor arena- en stadionshows – jouw Coldplays, jouw Taylor Swifts – houden geen rekening met concerten in buurtclubs, laat staan optredens in niet-popgenres. Maar tenminste één non-profitorganisatie uit Pittsburgh, gespecialiseerd in de klanken van het baroktijdperk, heeft stilletjes zijn publiek opgebouwd, ook al kijkt het met nieuw leiderschap naar de toekomst.
Chatham Barok maakte deze week bekend dat Scott Pauley, lange tijd een van de drie belangrijkste muzikanten van de groep, de nieuw gecreëerde rol van managing en artistiek directeur op zich heeft genomen. Donna Goyak, voormalig artistiek directeur, wordt parttime senior adviseur.
Hoewel het deels een kostenbesparende zet is, komt het omdat Chatham Barok op bescheiden wijze de trend blijft trotseren die zoveel andere non-profitorganisaties op het gebied van de podiumkunsten heeft doen worstelen om zetels te vullen.
De groep heeft dit seizoen tot nu toe 187 abonnees, een stijging van 11% ten opzichte van vorig jaar. Beter nog: ongeveer 30% heeft voor het eerst een abonnement, een ontwikkeling die Goyak ‘echt buitengewoon’ noemt.
Muzikaal gezien bestaat Chatham Barok, opgericht in 1990, uit Pauley, Andrew Fouts en Patricia Halverson. Ze spelen muziek van ongeveer 1600 tot 1750 – denk aan Bach, Vivaldi, Händel – op historische instrumenten. Fouts speelt viool terwijl Halverson viola da gamba speelt, die lijkt op een zessnarige cello. Pauley hanteert barokgitaar en theorbe, de laatste een soort luit met een extra lange hals.
De groep is ongebruikelijk omdat ze op veel locaties in de stad optreedt, van gebedshuizen zoals Shadyside Presbyterian en Rodef Shalom tot de Carnegie Music Hall in Oakland. In 2018 fuseerde Chatham Barok met de Renaissance & Barok Society of Pittsburgh, vooral bekend vanwege het presenteren van reizende muzikanten. Dit seizoen zal de groep zeven shows produceren, waarvan de meeste worden uitgevoerd door muzikanten uit Pittsburgh, maar een paar met tourtalent zoals het Tsjechische ensemble Tiburtina.
Dat is meer dan vijf shows per seizoen die Chatham Barok vóór de fusie deed, geen geringe prestatie toen sommige lokale theatergezelschappen hun optredens hebben ingekrompen.
Het succes van Chatham Barok van de afgelopen jaren moet in perspectief worden geplaatst. Die stijging van 11% in het aantal abonnees vertegenwoordigt slechts 18 kopers meer dan vorig jaar. En hoewel de ambitieuze wereldpremière in april van een gereconstrueerde Bach-klassieker het grootste publiek ooit van de groep trok – 700 zielen in de Carnegie Music Hall – bedroeg het totale bezoekersaantal voor alle evenementen vorig seizoen ongeveer 4.200, het equivalent van één goed weekend voor de Pittsburgh Symphony in Heinz Hall.
Net als de meeste kunstgroepen zonder winstoogmerk leunt Chatham Barok sterk op bijgedragen inkomsten: Goyak zegt dat ongeveer tweederde van zijn budget van ongeveer $ 500.000 afkomstig is van stichtingen, overheidssteun en individuele donoren, en slechts een derde van kaartverkoop en andere inkomsten uit inkomsten. Nu de fondsen van stichtingen en de overheid naar verwachting stand zullen houden, moet er op zijn best nog werk worden verzet.
Maar wat zit er achter de bemoedigende opkomst?
De groep is er nog niet helemaal zeker van. Driekwart van de abonnees bestaat uit senioren, wat erop wijst dat Chatham Barok met dezelfde uitdaging op het gebied van het ouder wordende publiek wordt geconfronteerd als zoveel andere groepen. (Hoewel er een hernieuwbaar aanbod van ‘verouderend publiek’ lijkt te zijn: zoals Goyak opmerkt: ‘We voerden ditzelfde gesprek 30, 40 jaar geleden.’)
De groep dankt een deel van zijn steun aan zaken als zijn marketing- en sociale media-inspanningen, maar ook aan elementen die in de programmering zijn ingebakken, vooral zijn inzet voor buurtlocaties.
Goyak theoretiseert dat mensen vóór de pandemie meer geïnteresseerd waren in een luxere kunstervaring in de binnenstad. Nu zegt ze: ‘Het lijkt erop dat mensen ontdekken dat ze naar buurtplekken kunnen komen zoals ze zijn. (Voor elk programma van een bepaalde week kan elk van de drie optredens van de groep op een andere locatie plaatsvinden.) De kaartjes en parkeren zijn doorgaans goedkoper en de shows zijn vaak korter.
“Mijn algemene indruk is dat mensen tegenwoordig iets andere dingen waarderen”, zegt Goyak.
Het tijdperk van de barokmuziek als hedendaagse kunstvorm was al vervaagd toen de eerste stenen werden gelegd voor Fort Pitt (ca. 1759). Het lijkt erop dat het in het tijdperk van het algoritme een zware strijd zal worden. Maar bestuursvoorzitter Sharon Steele zegt dat de uitdaging niet zozeer ligt in het feit dat mensen geen barokmuziek hebben gehoord, maar in het feit dat ze het niet beschouwen als iets dat iemand nog steeds uitvoert.
Ze zegt dat ze ooit naast een jong publiekslid zat dat een compositie uit een videogame herkende. En dit jaar ontmoette ze een jonge man die vorig jaar zei dat zijn nummer 1 artiest op Spotify Bach was, maar die nog nooit van Chatham Barok had gehoord. “Volg ze op Instagram”, vertelde ze hem.
Dus misschien delen Chatham Barokfans toch iets met de mensen in die uitverkochte stadions en arena’s.
Zoals Steele zegt: “Er is behoefte aan mensen om deze levensechte muzikale ervaringen te hebben.”
