Bijgewerkt op 27 oktober 2026 om 02:51 EDT
PRESTON, Maryland – Het is lunchtijd Preston Elementary School, aan de oostkust van Maryland. Kinderen komen binnen, krijgen klodders eten op hun gesegmenteerde dienbladen en pakken misschien een chocolademelk. Maar één optie op het menu van vandaag is speciaal, geserveerd naast druiven en broccoli.
“Ik heb een broodje meerval!” kondigt Ben Rochon aan, een tweedeklasser. Tussen de happen door vertelt hij me hoe het is: “Het is lekker.”
Hij eet een meervalcake, ook wel bekend onder de bijnaam ‘catty patty’. Sommige kinderen vinden het lekker met ketchup of mayonaise. Teagan Donovan, vijfdeklasser, gaat minimaal.
“Ik vind het op zichzelf lekker zonder toppings, omdat het op zichzelf best lekker is”, zegt ze. In het geval van Teagan is ‘op zichzelf’ letterlijk: ‘Ik negeer het broodje.’
Niet iedereen houdt van viskoekjes; deze zonnige vrijdag is tenslotte ook pizzadag bij Preston, en plakjes kaas vormen een zware concurrentie. Maar er zijn meer kinderen Ik heb meerval geprobeerd toen het een paar keer per maand werd geserveerd. Dat is goed nieuws voor Beth Brewster, die toezicht houdt op de voedseldiensten voor de openbare scholen van Caroline County.
“Het smaakt heerlijk. Het is geweldig voor je”, zegt ze over de viskoekjes.
Het heeft nog een voordeel: het is gemaakt met blauwe meerval. Sinds hij zich de afgelopen decennia naar de Chesapeake Bay heeft verspreid, is de vis een toproofdier geworden. Het kan uitgroeien tot meer dan 100 pond; zijn vraatzuchtige eetlust voedt de angst dat hij te veel inheemse soorten eet.
“Het smaakt zo lekker omdat het alles eet waar we van houden: krabben en roodbaars, en allerlei dingen die we graag eten”, zegt Brewster.
Staatsfunctionarissen vroegen Brewster ongeveer acht jaar geleden voor het eerst om dit probleem aan te pakken.
“Ik dacht: ‘Beth, we hebben deze invasieve soort. Het smaakt behoorlijk goed, hebben we gehoord. Kun je er iets aan doen?'”, zegt Karen Fedor, beheerder van de Farm and Food Programs bij het Maryland Department of Agriculture.
Fedor beschrijft Brewster als een ‘out-of-the-box denker’ die de uitdaging aangaat om te experimenteren met recepten die kinderen aanspreken – en die ook voldoen aan de federale voedingsbehoeften. Zo kwam het team van Brewster terecht op een crabcake-achtig gerecht gemaakt van blauwe meerval.
“Het was best leuk voor mijn chef-koks om met het recept te spelen”, zegt ze, eraan toevoegend dat de taarten overal in de VS kunnen worden geserveerd, omdat ze goedkeuring hebben van de USDA.
De pandemie vertraagde aanvankelijk de inspanningen, zegt Brewster. Maar toen hoorde ze dat Virginia samenwerkte met een in Californië gevestigd programma genaamd Bay2Tray om zeevruchten met scholen te verbinden. Brewster nam contact op met een eenvoudig bericht: “Ik heb een vis voor je.”
Nu serveren andere schooldistricten in zowel Maryland als Virginia blauwe meerval. In Preston, een plattelandsgemeenschap in de buurt van de rivier de Choptank, willen kinderen graag hun steentje bijdragen door op het kattige pasteitje te kauwen.
“Het smaakt een beetje naar krabben, maar dan op een visachtige manier”, zegt Raelynn Truitt, vijfdeklasser. “Het is echt heel goed.”
Invasieve vissen kwamen uit het Midwesten
Voor Brewster presenteert de blauwe meerval een voorstel van slecht nieuws en goed nieuws. Het is invasief – en het witte, schilferige vlees is smakelijk, deels omdat het geen bodemvoeder is. Het werd in de jaren zeventig voor het eerst naar rivieren in Virginia gebracht voor de recreatieve visserij.
“Blauwe meervallen zijn een grote zoetwatermeerval afkomstig uit het Midwesten”, zegt Branson Williams, manager van het Invasive Fishes Program voor het Maryland Department of Natural Resources.
Het idee, zegt hij, was dat mensen de vis zouden vangen in een paar rivieren die uitmonden in de Chesapeake. Maar het brakke water in de baai verhinderde dat ze zich verspreidden.
“Het zijn zoetwatervissen; ze zouden in die zoetwatergedeelten van de rivier moeten blijven”, zegt Williams. Maar het blijkt dat “ze wel tegen een beetje zoutgehalte kunnen.”
Je zou zelfs kunnen zeggen dat die ambtenaren in de val zijn gelokt. Omdat in 2018, toen Virginia en Maryland recordregenval kenden, de blauwe meerval al dat zoete water gebruikte om die rivieren te verlaten en nieuwe leefgebieden te vinden.
“Ze komen nu voor in elke zijrivier van Maryland, in de Chesapeake Bay zelf”, zegt Williams.
Op sommige plekken vormen blauwe meervallen ongeveer 70% van de visbiomassa, of het totale gewicht, zegt Williams. Ambtenaren uit Virginia hebben ook alarm geslagen en zeggen dat de vis uit de hand is gelopen en een bedreiging vormt voor de visindustrie die afhankelijk is van traditionele soorten zoals bot.
Blauwe meerval plant zich snel voort en eet belangrijke voedervissen zoals menhaden. Ze slokken ook jonge krabben en vissen op, wat de druk op die populaties vergroot.
Als de Chesapeake Bay minder blauwe krabben zou hebben, zou dat een enorme economische en culturele klap voor Maryland zijn. Dus de staat wendt zich tot het enige roofdier dat de blauwe meerval werkelijk heeft: mensen.
Het sluit zich aan bij andere staten die proberen de rol van de mens als toproofdier te benutten om invasieve soorten te bestrijden. Ze omvatten Kentucky en Illinois die zich richten op de Aziatische karper, en de strijd van de staat Maine en Washington tegen invasieve groene krabben.
Een waterman uit Maryland verandert van krab in meerval
Op een recente zonnige ochtend aan de lagere Potomac-rivier brengt Rocky Rice zijn vangst terug naar de kade. Hij is een Maryland-waterman van de vierde generatie. Maar in plaats van krabben zit zijn boot vol blauwe meervallen. Hij gooit ze in ijsbakken en sorteert ze op grootte.
Ik vraag hoeveel kilo hij heeft binnengehaald.
‘Precies op duizend,’ zegt hij, terwijl hij een dikke meerval in een overvolle ton slingert. ‘Meestal kost een ton zo’n honderd pond.’
Dat is eigenlijk een beetje licht. Rijst wil gemiddeld ongeveer 1.200 tot 1.500 pond wegen. Hij gaat drie dagen per week op pad en haalt meervallen uit hoepelpotten, die ze in hun netten vangen.
Hij begon veertien jaar geleden met het vissen op blauwe meerval om bezig te blijven als hij niet aan het krabben was.
Nu is dat allemaal omgedraaid. De markt voor blauwe meerval brengt niet de hoge prijzen van andere zeevruchten met zich mee, maar Rice zegt dat de markt en het constante volume van zijn vangst sterk genoeg zijn om zijn kleine onderneming te ondersteunen.
“Wat ik begon als gewoon iets om in te vullen, tussen de andere seizoenen door, is nu eigenlijk mijn voornaamste baan geworden.”
En Rice kan het hele jaar door op blauwe meerval vissen. Omdat ze invasief zijn, is er geen seizoens- of groottelimiet.
“Je kunt er zoveel vangen als je wilt”, zegt Williams van het Maryland Department of Natural Resources. ‘En je hoeft de kleintjes niet terug te gooien. Bewaar ze alsjeblieft allemaal.’
Voordat we de kade verlaten, vraag ik Rice of hij zelf blauwe meerval eet.
“O ja!” antwoordt hij. ‘Ze zijn lekker. Het is een sneeuwwitte, milde filet.’
Het ontbreken van een “visachtige” smaak betekent dat blauwe meerval goed is voor vistaco’s, zegt Rice. Maar hij heeft zijn eigen voorkeur: “Weet je, ik kom van het platteland. Dus als het kan, willen we alles frituren, zoals nuggets en gebakken filets.”
Van de erker tot schoolbakken
Aan het begin van de middag zal de vangst van Rice onderweg zijn naar een verwerker. En dat is waar de dingen een beetje een knelpunt raakten. Meerval is de enige Amerikaanse vis die een USDA-inspectie moet ondergaan.
De regel is bedoeld om de Amerikaanse markt te beschermen tegen goedkope import. Maar het kost een visverwerker geld en tijd om ter plaatse een USDA-inspecteur te hebben. Als gevolg hiervan zijn volgens Williams slechts vier verwerkers in Maryland in staat om de blauwe meerval te verwerken, zelfs met subsidies en andere hulp.
Toch vindt de vis zijn weg naar supermarkten en restaurants in het hele land; in Maryland is het ook aanwezig op scholen en voedselbanken. Het is tenslotte een betaalbaar eiwit dat afkomstig is van een duurzame vis. Daarmee past het goed bij Bay2Tray, dat zich richt op het ontwikkelen van nieuwe markten voor bijvangst en invasieve vis.
“Gisteren heb ik een pallet met blauwe meervallen naar een universiteit in Texas verzonden”, zegt Jenn Lovewell, hoofd voeding van Real Good Fish, het bedrijf dat Bay2Tray runt.
Zowel Lovewell als Brewster, de schoolfunctionaris, zeggen dat er miljoenen kilo’s vis moeten worden geoogst, alleen maar om de status quo te behouden.
“Het zal nooit worden uitgeroeid”, zegt Brewster.
Daarom spoort ze mensen aan om op markten en in restaurants naar de vis te zoeken.
Of zoals Lovewell het zegt: ‘Eet het probleem en red de baai.’
