Het is oktober en dat kan maar één ding betekenen: het griezelseizoen is in volle gang.
De verwachting is dat de Amerikanen meer zullen uitgeven $13 miljard dollar over het vieren van dit seizoen, of dat nu gaat om horrorfilms, kostuums, snoep of attracties, aldus de Nationale Retail Federatie.
Zoveel als $300 – $500 miljoen van die uitgaven komt van het bezoeken van een trefpunt, waar mensen bereidwillig hun zuurverdiende geld opgeven om bang te zijn. En elk jaar nemen tientallen miljoenen mensen deel aan dit soort activiteiten.
Maar waarom vinden mensen het leuk om bang te worden? De zoektocht naar dat antwoord begint bij een van de grootste spookattracties van het land: Markoffs spookbos in Dickerson, Maryland. Markoff’s heeft meer dan anderhalve kilometer aan spookpaden en tientallen thematische spookhuizen. Er werken honderden ingenieurs, winkelpersoneel, visagisten en acteurs.
De attractie is geopend sinds 1992 en begint met torenhoge, met schedels versierde houten poorten die doen denken aan folk-horrorfilms als ‘The Wicker Man’.
Net binnen staat operationeel directeur Paul Brubacher tussen twee enorme vreugdevuren.
“Sommige van onze ontwerpers, waaronder ikzelf, hebben al een aantal muziekfestivals gedaan. Dus ja, dat is de inspiratie… vanuit een soort Van Helsing-vampierdorp-aspect van de dingen”, zegt Brubacher.
Er gebeurt nauwelijks iets in dit trefpunt zonder dat hij het weet.
“Dit is een noodradio die we in al onze scènes hebben. Voor het geval een acteur een probleem heeft of iemand valt en geëvacueerd moet worden”, zegt Brubacher. Voordat hij op pad gaat, neemt hij ons mee achter de schermen naar een schuur waar schrikacteurs de laatste hand leggen aan make-up.
Art director en make-upmanager Chris Knowles en zijn team gebruiken een hele reeks airbrushes onder druk om snel allerlei soorten geesten, vampieren en buitenaardse wezens te laten schrikken.
“Het is geweldig omdat je heel fijn kleur kunt krijgen of gebieden kunt bedekken. Het wisselt ook heel snel van kleur, wat essentieel is omdat we maar ongeveer zeven minuten de tijd hebben om de make-up te doen, omdat we zo’n 100 vreemde mensen en twee uur de tijd hebben om het te doen”, zegt Knowles.
Robert Doyle, 38, zit momenteel in de stoel van Knowles.
“Ik hou van Halloween. Ik hou ervan om uit te gaan en met mensen om te gaan, ze te vermaken, ze aan het lachen te maken. Ze een flinke schrik te bezorgen, weet je, ze een goede dopamine-rush te geven”, zegt Doyle.
Doyle heeft in zijn vijf jaar bij Markoff’s allerlei angstaanjagende personages gespeeld. Hij is een moordende clown geweest, een demon en vanavond is hij een vampier in Nosferatu-stijl met scherpe hoektanden, een bloederige mond en pupillen zo donker als steenkool.
Doyle denkt dat mensen terug blijven komen naar plaatsen als die van Markoff om hun angsten veilig onder ogen te zien.
“Mensen willen zichzelf uitdagen en kunnen zeggen dat ze iets hebben bereikt”, zegt Doyle.
Een andere schrikacteur, die een zwarte hoge hoed draagt en eruitziet als een kruising tussen een met stro en haar bedekte zombie, en hoodoo-sjamaan is klaar voor zijn openingsavond.
Zijn daglopernaam is Jermaine Hoes.
“Ik ben iets dat je ziet als je om drie uur ’s ochtends wakker wordt”, zegt Hoes.
Hoes is al jaren een schrikacteur op verschillende plekken in Maryland, en hij zegt dat zijn reden om als gruwelijk beest in de kast te staan vrij simpel is.
“Ik hou ervan mensen bang te maken. Ik laat je graag overal rennen en gillen en schreeuwen”, zegt Hoes.
Terwijl we de acteurs achterlaten zodat ze in hun karakter kunnen komen, is het tijd om het pad te bewandelen, dat begint met een onheilspellende, gestage hartslag die door verborgen luidsprekers pompt.
Het pad is donker, mistig en bochtig. Het is zo gebouwd dat je niet aan de schrik kunt ontsnappen. Zelfs proberen te ontsnappen aan signalen naar de acteurs dat je bang bent.
Er zijn slangen, zombified pompoenhoofden, geesten, vampieren, geesten, buitenaardse wezens en zelfs kannibalen.
Het pad is amper anderhalve kilometer lang, maar tussen het terrein en de bochten kan het meer dan een uur duren om er doorheen te komen.
Stemmen schreeuwen het uit van pijn en schreeuwen van angst. Velen lijken bedreigend.
‘Je kunt met ons mee doen,’ grinnikt een stem in de schaduw.
“Wil je niet dat je gezicht op een van deze pompoenen staat?”, grinnikt een ander. “Het duurt maar een klein beetje!”
Alles wat je bang zou kunnen maken is hier, en er was niet veel voor nodig in deze afgelegen, duistere omgeving.
De wetenschap van het schreeuwen
“De angst is extreem snel”, zegt Nouchine Hadjikhani, universitair hoofddocent radiologie aan de Harvard Medical School.
Hadjikhani heeft een groot deel van haar carrière onderzocht wat er in de hersenen gebeurt als iemand bang is. Ze gebruikt computerschermen en hersenmonitoringsapparatuur om proefpersonen angstaanjagende beelden te laten zien en de reactie van hun hersenen te meten.
“Als ik je heel kort, dus gedurende dertig milliseconden of zoiets, slangen en spinnen laat zien, zal ik ervoor zorgen dat je amygdala wordt geactiveerd”, zegt Hadjikhani.
Ze zegt dat het deze activering is die een sprongangst zo effectief maakt.
“Je hart gaat sneller. Je gaat iets verder naar achteren en je begint te zweten. Je pupillen worden high van een stom beeld op het scherm”, zegt ze.
Volgens Hadjikhani worden we bang als iets – meestal visueel – het angstcentrum van de hersenen in beweging brengt. En ze zegt dat ze diezelfde hersenreactie bij mensen kan opwekken, gewoon door ze foto’s te laten zien van andere mensen die bang zijn. Maar ze zegt dat het moeilijk te begrijpen is waarom sommige mensen plezier beleven aan angst.
Je moet met ze praten.
Angst is leuk
Daarvoor hebben we de wetenschappers van de Recreatief angstlab aan de Aarhaus Universiteit in Denemarken.
Co-regisseurs Matthias Clausen en Marc Andersen hebben allerlei onderzoeken gemaakt naar wat mensen bang maakt.
Wat ze door de jaren heen hebben ontdekt, is dat er meer dan één soort recreatieve angst bestaat.
“We hebben een vroege studie gedaan waarin we probeerden te zien of we het persoonlijkheidsprofiel van de horrorfan konden identificeren en wat we ontdekten was een door God verlaten puinhoop”, zegt Clausen.
Een achtbaanliefhebber kan bijvoorbeeld een hekel hebben aan horrorfilms. En een enge filmschreeuwkoningin verliest misschien haar lunch in een pretpark.
Maar Clausen zegt dat onderzoek na onderzoek in het Fear Lab aantoont dat angst voor de lol verrassend universeel is.
“Als je recreatieve activiteiten ontplooit, dien je in feite een angstvaccin toe”, zegt Clausen. Het zoeken naar angst is onze manier om ons lichaam voor te bereiden op de soms enge echte wereld.
En dit vaccin is voor de meeste mensen eigenlijk leuk. “Het doet geen pijn”, zegt Clausen.
Het duo noemt dit een ‘angstinenting’.
Mederegisseur Marc Anderssen heeft ook proefpersonen geïnterviewd die zeggen dat ze hun eigen psychische stoornissen behandelen met behulp van angst.
“We hebben een heleboel anekdotische verhalen over horrorfans die we ontmoeten en die ons vertellen dat ze met hun klinische angst omgaan door in een horrorfilm te spelen”, zegt Andersen.
“De eerste keer dat we het hoorden, vielen we bijna van onze stoel omdat het zo contra-intuïtief klinkt.”
Spelen met Angst is ook ontzettend sociaalzegt Matthias Clausen. Nadat ze bijvoorbeeld door een trefpunt waren gegaan, hebben groepen hem verteld dat ze een gevoel van verbondenheid hebben ervaren.
“Dat is iets dat in feite kenmerkend is voor de meeste soorten recreatieve ervaringen”, zegt Clausen.
Terug in Markoff’s Haunted Forest zegt angstacteur Jermaine Hoes dat zijn collega’s en de mensen die hij bang maakt, als een familie zijn.
“De mensen, man. De sfeer is geweldig. Weet je, je ontmoet hier veel mensen. Ze hebben een lol. Je kunt met ze omgaan”, zegt Hoes.
Niets brengt mensen zo samen als een goede schrik. Ontdek volgende week hoe monsters, geesten en slashers ook veel geld kunnen opleveren.
