Het produceren van empathie zou een belangrijk voordeel van de podiumkunsten kunnen zijn. Toch heeft Stadsschouwburg een hit met een hoofdpersoon die trots verkondigt: ‘Ik heb het recht verdiend om voor niemand iets te voelen.’ Ondertussen vertelt het publiek van deze hit iets over de bezoekersaantallen in het theater.
De show is ‘Hedwig and the Angry Inch’, de tweede enscenering van de historische rockmusical uit 1998 van John Cameron Mitchell en Stephen Trask. Twee jaar na de verfilming uit 2001 vond de première plaats in Pittsburgh in City, met Broadway-ster Anthony Rapp als de heerlijk onbeschofte, heerszuchtige, in Oost-Duitsland geboren rocker Hedwig.
Hedwig, zo gaat het verhaal, werd bij haar geboorte aan de ruige kant van de Berlijnse muur ‘Hansel’ genoemd. Na een onhandige geslachtsaanpassende operatie belandt ze in de Verenigde Staten als echtgenote van een Amerikaanse GI. Een echte rock-‘n-roll-gelovige. Ze werd mentor van een aspirant-rockster die ze omgedoopt had tot Tommy Gnosis, die haar harteloos verliet en die nu deel uitmaakt van de decibelshow die Hedwig komt geven in het Greer Cabaret Theatre in Downtown.
Zoals belichaamd door het in Pittsburgh gevestigde bedrijf toneelster Treasure Treasureleveren doet ze. Op een set die ‘American junkyard’ geeft – vrachtwagengrill, vuilnisbak, omgevallen McDonald’s-bord – is Hedwig afwisselend giftig, hilarisch, venijnig hilarisch en meedogenloos inzichtelijk terwijl ze haar verhaal vertelt, Tommy roostert en haar levenslange zoektocht naar haar ‘wederhelft’ vertelt, die misschien een hij of een zij is.
In een reeks buitensporige kostuums bezit Treasure het podium, met geweldige steun van Theo Allyn als Hedwigs mysterieuze sidekick Yitzhak en een vierkoppige band – The Angry Inch – die door een partituur heen scheurt die doet denken aan Velvet Underground uit de late periode en Bowie uit de vroege jaren ’70.
‘Hedwig’ kan nu zeker niet zo grensoverschrijdend aanvoelen als in 2003, laat staan in 1998. Dat was allemaal jaren voordat zelfs drag mainstream werd door ‘RuPaul’s Drag Race’, en nog langer voordat trans-performers en publieke figuren ook maar enigszins de zichtbaarheid hadden die ze vandaag de dag hebben.
Maar zichtbaarheid heeft tot politieke reacties geleiden transgenders zijn dat tegenwoordig gericht als nooit tevoren. Dit alles zorgt ervoor dat de onbeschaamde – zij het rommelige en conflicterende – Hedwig zich net zo relevant voelt als altijd.
City Theatre organiseert trouwens bijna uitsluitend Pittsburgh-premières. Er staat dat het ‘Hedwig’ terugbracht omdat het nog steeds een bijzondere favoriet bij fans is uit de legendarische halve eeuw.
‘Hedwig’ is tegenwoordig misschien nog populairder, maar op manieren die duidelijk laten zien hoe de gewoonten van het publiek zijn veranderd.
Het bedrijf zegt dat het tot nu toe zo’n 6.100 kaartjes heeft uitgegeven voor ‘Hedwig’, waarmee het de derde best bezochte show van de afgelopen twintig jaar is, na alleen ‘The Good Body’ van Eve Ensler en ‘Hand to God’ van Robert Askin. (Omdat de geautomatiseerde gegevens teruggaan tot slechts 2006, kan City niet gemakkelijk kwantificeren hoe groot de hit van de première van ‘Hedwig’ was.)
Het heeft ook een record gevestigd op het gebied van individuele verkopen en groepsverkopen, met zo’n $160.000 aan inkomsten en er komen er nog steeds bij.
Dat is geweldig nieuws voor de Stadsschouwburg, en voor een theatergemeenschap kampt met ontslagen door zijn vlaggenschipbedrijf midden in een fusie met Pittsburgh CLO.
Maar gegevens van City Theatre illustreren een grote verandering in de gewoonten van het publiek – met name het deel van het publiek dat bestaat uit abonnees die zich voor een heel seizoen verbinden, in tegenstelling tot kopers van losse tickets.
Onder de tientallen bestverkochte shows van de afgelopen twintig seizoenen is het totale aantal uitgegeven tickets voor recente hits als ‘Hedwig’ en ‘Louisa May Alcott’s Little Women’ (hoe is dat voor een combinatie?) goed te vergelijken met pre-pandemische hits als ‘Hand to God’ en ‘Vanya and Sonia and Masha and Spike’.
Maar hoewel de verkoop van losse en groepstickets altijd heeft bijgedragen aan succesvolle shows, was deze vóór de pandemie doorgaans goed voor ongeveer 40% van het totale aantal uitgegeven tickets. Van de hits sinds 2023 vertegenwoordigden de single- en groepsverkopen ruim de helft van het publiek – in het geval van ‘Hedwig’ tot nu toe maar liefst 63%. In ruwe cijfers: waar een hit bij City ooit 2.500 of meer abonnees trok, trekt het nu minder dan 2.000.
Dus in het stomende tijdperk zal er nog steeds publiek komen, maar misschien alleen voor precies wat ze willen zien. (Ook opmerkelijk: drie van de vijf grootste hits van City sinds de pandemie hebben klassieke literaire associaties gehad, waaronder twee van Lauren Gundersons door Jane Austen geïnspireerde ‘Christmas at Pemberley’-toneelstukken.)
Van zijn kant is ‘Hedwig’ zo populair gebleken dat City zijn run met een volledige week heeft verlengd. Elf optredens in de Greer blijven van woensdag 3 juni tot en met 14 juni.
