Dertig jaar na haar vroegtijdige dood krijgt visionaire transkunstenaar Greer Lankton haar tweede tentoonstelling in Pittsburgh’s Mattress Factory museum – de locatie waar de laatste show plaatsvond die ze tijdens haar leven opende.
“Greer Lankton: Could It Be Love” bevat twintig van Lanktons foto’s van haar iconische poppen – levensgrote, met de hand genaaide creaties in volledige kostuums, pruiken en make-up, de meeste met hun eigen naam en elk met hun eigen (typisch fictieve) biografie. De show begint op zaterdag 14 november. (De preview voor leden is op 13 november.)
“Haar werk is fantastisch”, zegt Anthony Elms, artistiek directeur van Mattress Factory. “De poppen zijn eigenlijk een onderzoek naar alle dingen die met lichamen kunnen en zijn gebeurd, zowel positief als negatief. We hebben dus een manier om eigenlijk alleen maar om te gaan met leeftijd, ziekte, geluk, glamour, zoiets als wat je zou kunnen zeggen, denk ik, zoals excentrieke ballen en mensen die gewoon zichzelf willen zijn en een andere identiteit hebben.”
Of zoals Lankton het zelf in een interview uit 1984 verwoordde: “Het zijn allemaal freaks. Buitenstaanders, onaanraakbaren. Het zijn net biografieën, het soort mensen waar je graag meer over zou willen weten. Echt interessant en (krachtterm) up.”
‘Alles is kneedbaar’
Het werk van Lankton is bekend bij generaties Pittsburghers in de vorm van die laatste tentoonstelling, getiteld ‘It’s All About ME, Not You’. De installatie uit 1996, permanent op de derde verdieping van het museum, reconstrueert Lanktons appartement in Chicago en lijkt op een clubhuis vol met haar poppen naast religieuze beelden. De poppen zijn afwisselend glamoureus, eigenzinnig en zenuwslopend uitgemergeld, soms allemaal tegelijk. Een vrouwelijke pop, topless en gekleed in een minirok en een zwarte baret, houdt een injectienaald in één hand.
Na de dood van Lankton dat jaar, slechts enkele weken nadat de tentoonstelling was geopend, schonk haar familie de installatie aan het museum. Mattress Factory herbergt ook haar archieven.
Terwijl Lanktons poppen voortbouwden op de trash-esthetiek van filmmaker John Waters, vergeleken critici haar tekeningen met die van onder meer de expressionist Egon Schiele.
Tijdens haar leven exposeerde Lankton ook op de Biënnale van Venetië en de Biënnale van Whitney, en er volgden nog meer retrospectieven. Verzamelaars van haar werk zijn onder meer punkrocker Iggy Pop. “Could it Be Love” is een aanvulling op een gelijknamig boek met Lankton’s foto’s, vorig jaar gepubliceerd door Magic Hour Press en geredigeerd door Francis Schichtel, Jordan Weitzman en de beroemde fotograaf Nan Goldin.
De nieuwe tentoonstelling, samengesteld door Schichtel en Weitzman, is een verder bewijs dat Lanktons leven en werk nog steeds resoneren, misschien vooral met transgenders die vandaag de dag leven, decennia na haar eigen transitie eind jaren zeventig.
“Wat ik echt mooi vind aan het werk van Greer is dat alles in haar wereld een beetje kneedbaar is”, zegt B Kleymeyer, een kunstenaar uit Pittsburgh wiens soloshow, geïnspireerd op Lanktons archief, “As Others Have Before”, hier eerder deze maand werd opgevoerd. “Niets staat stil. Alles wat ze maakt moet uit elkaar worden gehaald en steeds opnieuw worden gemaakt. Alles wat ze maakt is slechts materiaal dat kan blijven evolueren, net zoals zij bleef evolueren, net zoals haar eigen lichaam en leven bleven evolueren.”
Lankton was uit de kast als transgender toen dat veel zeldzamer was dan nu. Maar nu de anti-transretoriek overal is opgekomen, van openbare toiletten tot universiteitssporten, biedt Lanktons ervaring een interessant perspectief.
Haar broer, Mark Lankton, gelooft dat zijn zus het in sommige opzichten gemakkelijker had, omdat het publiek decennia geleden minder vijandig tegenover transgenders stond dan alleen maar nieuwsgierig.
Kleymeyer zei dat de omgeving voor transgenders in sommige opzichten is verbeterd, maar in andere niet.
“Op dit moment bevinden we ons in een periode waarin transgenders echt zichtbaar zijn in de media, op een hele negatieve manier”, zegt Kleymeyer. “En ik denk dat iets dat mij echt troostte toen ik aan deze (voorstelling) werkte, het besef was dat transgenders hier altijd zijn geweest en er altijd zullen zijn.”
‘Ze werd gepest’
Lankton werd geboren in 1958 in Michigan en groeide op in de buitenwijken van Chicago. Haar broer Mark herinnert zich dat ze als klein kind poppen van stokrozen maakte en washandjes op haar hoofd droeg omdat ze lang haar wilde, net als haar oudere zus.
“Ze was nogal een piekerig kind, en ik herinner me dat ze op de lagere school op de grond zat te spelen met trollen terwijl de andere jongens aan het voetballen waren”, zegt Joyce Randall Senechal, een levenslange vriendin die nu een boekdeel van Lanktons dagboeken redigeert dat zal worden gepubliceerd door University of Minnesota Press. “Op de middelbare school was ze heel verwijfd en werd ze gepest.”
Senechal zegt dat Lanktons vader – een presbyteriaanse predikant – moeder en broers en zussen haar allemaal steunden, tot en met haar geslachtsbevestigingsoperatie in 1979. Lankton ging beeldhouwkunst studeren aan het Pratt Institute in Brooklyn. Mark Lankton zei dat zijn ouders haar haar hele leven financieel steunden.
Lankton bleef in New York, waar ze begin jaren tachtig deel uitmaakte van de snelgroeiende kunstscene in East Village. Ze was een tijdlang huisgenoot van fotograaf Goldin en een muze van fotografen Peter Hujar en David Wojnarowicz.
Vrienden zeiden dat Greer Lankton, hoewel haar werk vaak duister was, geestig was en heel leuk om mee om te gaan.
“Ze had een fantastisch gevoel voor humor. Een heel, heel grappig persoon”, zei Senechal.
En ze ging door met het maken van poppen, een praktijk die Senechal zich herinnert waar Lankton zich op de middelbare school op begon te concentreren. Vanaf eind jaren ’80 was haar atelier en tentoonstellingsruimte een paar jaar Einsteins, een kleding- en juwelierswinkel die eigendom was van haar man, Paul Monroe. (Lankton heeft in 1992 de scheiding aangevraagd.)
‘Ze was niet aan te raken’
Tegen de tijd dat de medeoprichters van Mattress Factory, Barbara Luderowski en Michael Olijnyk, contact met haar opnamen over het doen van een show, woonde Lankton in Chicago en worstelde met drugsgebruik en eetstoornissen.
“It’s All About ME, Not You” werd samengesteld door Margery King. In een gesprek met T Magazine van de New York Times voor een artikel over Lankton uit 2025 zei King dat de erkenning van Lankton werd belemmerd door de culturele connotaties van het door haar gekozen medium, poppen. “Ze worden geassocieerd met vrouwen en ambacht, en haar werk kon niet zo gemakkelijk worden gedefinieerd als dat van bijvoorbeeld een schilder. Het was niet te categoriseren,” zei King. “Ik weet zeker dat sommige mensen het niet als kunst beschouwden. Dat is de afgelopen decennia veel veranderd.”
Om de show op te bouwen kwam Lankton uiteraard naar Pittsburgh – een stad waar ze blijkbaar geen andere connecties had. Mark Lankton zei dat de familie hierheen was gereisd voor de openingsreceptie, net als enkele van haar vrienden. Hij herinnert zich dat de opening goed bezocht was, hoewel hij eraan toevoegt dat sommige aanwezigen ten onrechte leken te geloven dat zijn zus door haar familie was afgewezen.
Newcomb, die bevriend bleef met Lankton nadat de twee uit elkaar waren gegaan, zei dat het er slecht met haar ging, althans gedeeltelijk vanwege haar drugsgebruik en eetstoornissen, waarvoor ze beide was behandeld.
“Het leek alsof ze alle hoop had verloren”, zei hij. “Ik liet haar eten en dergelijke en nam haar kringloopwinkels mee, wat ze graag deed. Ik probeerde gewoon zo goed mogelijk een leuke tijd met haar te hebben.”
Hij deelt de overtuiging van Senechal dat de dood van Lankton in Chicago eerder zelfmoord dan een ongeluk was.
‘Ik denk dat ze na de show al had besloten een einde aan haar leven te maken, omdat ze veel fysieke pijn had’, zei hij. “Ze was niet aan te raken.”
‘De poppen hadden allemaal achtergrondverhalen’
Zoals de meeste fotografie van Lankton zijn de twee dozijn foto’s in ‘Could It Be Love’ niet eerder tentoongesteld, hoewel er vele zijn gepubliceerd in het boek met dezelfde titel. De grootschalige kleurenfoto’s leggen tientallen van haar poppen vast in zorgvuldig geposeerde en verlichte omgevingen, en roepen alles op, van straatfotografie tot studioportretten.
“Ze beschouwde hen als een gemeenschap en een groep personages”, zei Elms van Mattress Factory.
Op één foto in familieportretstijl zijn vier figuren te zien die op een rode bank zitten, waaronder een kind met puntig haar, en vijf anderen die daarachter staan, waaronder een imposante grand dame die doet denken aan Joan Crawford en een andere Elms die wordt geïdentificeerd als Andy Warhol.
Een andere foto toont haar pop van Divine, de dragartiest uit de vroege films van John Waters. Maar de meeste zijn fictieve personages of geïnspireerd door minder bekende mensen. Ze hebben namen als Sissy, Lutessa, Tante Beryl en Alvira Cookie Puss.
Eén pop ligt achterover op de stoep, met een sigaret in de hand, en ziet eruit als een dienstmeisje tijdens een rookpauze. In één ervan worden twee poppen met lang haar in close-up in bed vastgelegd – ‘alsof ze gevangen zijn, weet je, in een omhelzing’, zei Elms. “Er straalt een soort geluk uit voor de een, en misschien een soort verlangen op het gezicht van de ander.”
“De poppen hadden allemaal achtergrondverhalen. Ik bedoel, zoiets als biografische achtergrondverhalen. In Greer’s gedachten”, zei Newcomb, Lanktons vriend in de jaren 80. “Dus de manier waarop ze ze in scène zette, weerspiegelde wie ze voor haar waren.”
Newcomb zegt dat Lankton diep gehecht was aan de poppen.
‘Ze had altijd het slechte gevoel dat er nooit meer mee gespeeld zou worden als de poppen haar eenmaal hadden verlaten’, zei hij. “Nooit geposeerd, nooit in situaties gebracht. Omdat ze dat zo leuk vond aan de interactie met hen, en ze had het gevoel dat ze dat nooit meer zouden meemaken als ze ze verkocht.”
Nadat de Mattress Factory-run is afgelopen, reist “Could It Be Love” af naar Syracuse, NY, voor een tentoonstelling bij Lightworks, een op foto’s gebaseerde organisatie die assisteerde bij de productie van de show.






