Deze Halloween markeert de 100ste verjaardag van de dood van de legendarische goochelaar Harry Houdini.
Hij verdiende zijn reputatie door zichzelf te bevrijden uit vallen die voor een gewone sterveling onmogelijk leken te overleven. Maar Houdini kon niet ontsnappen aan het uiteindelijke lot dat hem op 31 oktober 1926 te wachten stond in Detroit, en zijn geest waart nog steeds rond in de Motor City.
Een leven dat de dood tart
Houdini trad negentien keer op in Detroit tussen de begindagen van zijn carrière in 1894 en de laatste show van zijn leven in 1926.
Het traject bracht hem van een basisact tot een van de beroemdste entertainers ter wereld.
Hij ontsnapte aan de vergetelheid door te verklaren dat geen enkele handboeien of gevangeniscel hem konden vasthouden. Hij bungelde ondersteboven aan kantoorgebouwen terwijl hij een dwangbuis droeg, en verwijderde ze op dramatische wijze in het volle zicht van degenen die beneden gefascineerd toekeken. Soms was in de gebouwen een plaatselijke krant gevestigd, wat zorgde voor gratis publiciteit voor Houdini’s aanstaande shows.
In 1906 sprong Houdini zes meter van de Belle Isle Bridge in Detroit in de ijskoude rivier beneden, vastgebonden met twee sets politiehandboeien. Hij kwam er ongedeerd uit, maar de legende eromheen groeide. De ontsnappingskunstenaar was in een gat in het ijs gesprongen dat de rivier bedekte, zo ging het verhaal, en had luchtzakken gevonden om in te ademen voordat hij uiteindelijk boven water kwam.
Uit rapporten uit die tijd blijkt dat de rivier niet echt bevroren was. Maar dat weerhield films decennia later er niet van om het op die manier af te beelden.
Hij maakte zelfs zijn assistenten bang
Naarmate zijn roem groeide en een reeks andere magiërs zijn ontsnappingen begon te kopiëren, verhoogde Houdini de inzet en stapelde de ene steeds dodelijkere prestatie op de andere.
In 1914 had hij zijn kenmerkende stunt onthuld, de Water Torture Cell, een kist ter grootte van een kist, gevuld met water.
Houdini werd er met zijn hoofd eerst in neergelaten, zijn enkels en de bovenkant van de kist op slot. Er werd een gordijn opgetrokken om de ontsnappingsmethode van de tovenaar voor het publiek te verbergen.
Zelfs Dorothy Young, die op 17-jarige leeftijd met Houdini als podiumassistente toerde en de act al vele malen had gezien, kreeg kippenvel.
“Mevrouw (Houdini) stond altijd in de coulissen omdat ze een geheime code hadden voor het geval hij er niet uit kon komen”, zei Young in 2004 in een interview met NPR. “Ik keek altijd omdat het heel spannend was!”
Houdini’s laatste show
Young was de laatste overlevende persoon die met Houdini heeft samengewerkt voordat ook zij in 2011 stierf.
Een paar jaar voor haar dood herinnerde Young zich hoeveel films de omstandigheden van Houdini’s ondergang overdreven. Hij worstelde niet, zoals tenminste één film laat zien, op dramatische wijze om uit de martelcel te ontsnappen.
Houdini’s dood was waarschijnlijk het gevolg van een incident vlak voor zijn aankomst in Detroit.
Houdini pochte routinematig dat hij elke klap op zijn maag kon weerstaan. In zijn kleedkamer tijdens een show in Montreal accepteerde een universiteitsworstelaar die uitdaging en sloeg hem verschillende keren voordat Houdini zijn gespierde buik kon aanspannen.
“Op een keer liet hij me zien dat hij een manier had om het te doen”, zei Young. ‘En dan te bedenken dat die jongens hem geen kans hebben gegeven om zichzelf te beschermen.’
Houdini had hevige pijn en artsen adviseerden hem te rusten. Maar hij weigerde een reeks shows die al in Detroit gepland waren, te annuleren.
Houdini stond onder financiële druk om zijn contract na te komen, aldus Jeremy Dimick, curator bij het Detroit Historical Museum.
Dimick zei dat Houdini maar één optreden heeft overleefd.
“Hij heeft niet de kracht om zijn make-up op te doen vóór de show, en hij stort een beetje in tijdens de pauzes van de show”, zei Dimick. “En dan moet hij letterlijk van het Garrick Theatre terug naar zijn hotel worden gedragen.”
Houdini werd naar het Grace Hospital gebracht, waar artsen ontdekten dat hij zijn blindedarm had gescheurd.
Enkele dagen en twee operaties later, op Halloween, blies Houdini zijn laatste adem uit.
Houdini’s Detroit-trefpunten zijn verdwenen
Nu zijn het theater, het hotel en zelfs het ziekenhuis verdwenen.
Het uitvaartcentrum in Detroit dat hem balsemde, werd een kunstacademie voor meisjes, die uiteindelijk ook haar deuren sloot.
Maar twintig jaar geleden nam het toenmalige hoofd van de school, Juanita Hammond, bezoekers mee via een krakende trap naar een afgesloten opslagruimte met een ingekerfde vloer die ooit werd gebruikt om lichaamsvloeistoffen uit lijken af te voeren.
“Houdini werd hier neergelegd door het Hamilton Funeral Home, in deze kamer hier”, zei Hammond tijdens een tournee in 2004.
Hammond zei dat sommige leerlingen zich zorgen maakten dat de aanwezigheid van de goochelaar de school nooit verliet.
“Sommigen zeggen: ‘Ik ga niet terug naar de keuken omdat ik Houdini misschien zie'”, zei ze.
Op zoek naar zijn geest
De vrouw van de ontsnappingskunstenaar, Bess Houdini, heeft jarenlang geprobeerd haar man na zijn dood weer te zien of te praten. Ze hield seance na seance op zoek naar zijn geest, hoewel de magiër zelf zijn laatste jaren besteedde aan het ontmaskeren van helderzienden waarvan hij zei dat ze op de nabestaanden aasden.
Maar tijdens een seance op Halloween, tien jaar na de dood van haar man, zei Bess Houdini eindelijk welterusten tegen Harry.
Ze speelde de scène een paar jaar later na in een film en verscheen in een cameo als zichzelf.
‘En weet je nog wat hij altijd over deze dingen zei? Dat het voor de doden onmogelijk was om terug te keren,’ zei ze. “Dit bewijst dat hij gelijk had. Want als het mogelijk zou zijn geweest, zou ik de afgelopen tien jaar een teken van hem hebben gehad.”
Probeer nog steeds contact te maken
Dat heeft anderen er niet van weerhouden om de Grote Houdini in het verre hiernamaals te bereiken, waarbij ze soms oude stukken van zijn toneelact incorporeerden.
In het American Museum of Magic in Marshall, Michigan, ongeveer 160 kilometer ten westen van Detroit, bonkte John Sherwood op een leeg, verouderd metalen blikje uit Houdini’s werkplaats, dat het middelpunt was van verschillende seances.
‘Dat is het Houdini-melkblikje,’ zei Sherwood. “Houdini zou erin springen terwijl het gevuld was met warm water, en hij zou binnen worden opgesloten met zes Mastodon-sluizen.”
Net als de martelcel omringde een scherm het melkblikje om te voorkomen dat het publiek kon zien hoe Houdini ontsnapte.
Hij nodigde het publiek uit om te proberen hun adem in te houden terwijl hij het deed.
Na enkele minuten zonder teken van Houdini, schreeuwde de menigte om zijn assistenten om hem vrij te laten.
In werkelijkheid zou Houdini al lang eerder zijn ontsnapt en backstage een krant aan het lezen waren terwijl de spanning toenam.
Ten slotte, terwijl de angst van het publiek koortsachtig was, bespat Houdini’s assistenten hem met water – aangezien hij tegen die tijd was opgedroogd – en de Master of Suspense kwam theatraal hijgend achter het scherm tevoorschijn.
Het publiek barstte in gejuich uit.
Zal Houdini terugkomen voor een hapje?
Tientallen jaren later zei Sherwood dat deelnemers aan de seance het melkblik en andere Houdini-artefacten zouden omsingelen terwijl ze probeerden contact met hem op te nemen.
Sherwood zei dat sommige seances hebben geprobeerd de tovenaar terug te lokken naar het land van de levenden “door in wezen een beroep te doen op Houdini’s joodse erfgoed door een broodje lox en bagel in het melkblik te plaatsen en Houdini’s geest uit te nodigen er een hap uit te nemen.”
Sherwood organiseert deze Halloween nog een seance. Hoewel eerdere pogingen niet succesvol waren, zei Sherwood dat de honderdste verjaardag van Houdini’s dood het perfecte moment zou kunnen zijn voor de tovenaar om te verschijnen, al was het maar vanwege Houdini’s gevoel voor showmanschap.
“Ik heb altijd gezegd dat de grootste publiciteitsstunt die Harry Houdini ooit heeft uitgevoerd, het sterven op Halloween was, want daarna groeide de mythologie over hem met grote sprongen”, zei hij.
Het heeft ook complottheorieën opgeroepen. Werd Houdini’s overlijdensakte gewijzigd om met opzet de indruk te wekken dat hij op Halloween stierf? Was de worstelaar die hem sloeg een huurmoordenaar die door boze helderzienden was gestuurd om de ontsnappingskunstenaar te vermoorden?
In sommige opzichten weerspiegelt de dood van Houdini de stunts die hij in zijn leven uitvoerde – gehuld in mysterie.
