Tijdens zijn jeugd was de moeder van de in Pittsburgh wonende dichter Jason Irwin, Audrey, zijn beschermer en kampioen, een alleenstaande ouder die voor hem zorgde door middel van behandelingen voor zijn verschillende geboorteafwijkingen. Tientallen jaren later had Irwin moeite om zijn koppige, zelfs recalcitrante moeder te helpen haar eigen laatste ziekte te overwinnen.
Hij herinnert zich beide ervaringen in “These Fragments I Have Shored” (Apprentice House Press). De nieuwe memoires kunnen iedereen aanspreken die te maken heeft met een handicap of met de zorg voor een dierbare.
Irwin, geboren in de staat New York, is al bijna sinds zijn verhuizing naar hier in 2006 een vaste waarde in de lokale poëziescène. Tot zijn drie dichtbundels behoren ‘A History of Our Vagrances’ uit 2020 en ‘Watering the Dead’ uit 2008, waarbij de laatste de winnaar werd van de Transcontinental Poetry Award.
Zijn nieuwe boek begon als persoonlijke essays en dagboeken die hij begon toen bij zijn moeder de diagnose kanker werd gesteld.
‘Ze vertelde me ooit dat ik over haar moest schrijven, maar ik wilde dat niet in een memoires stoppen omdat het oubollig klonk, zoals Hollywood,’ zei hij. “Maar ik had problemen met de essays en mijn vrouw zei tegen mij: ‘Maak er gewoon een verhaal van.’”
Hij begon het te schrijven ongeveer vier maanden nadat Audrey in 2019 stierf.
‘Misdaadbestrijdend duo’
Irwin werd in 1971 geboren met een klompvoet en slopende afwijkingen aan de slokdarm, nieren en blaas. Zijn vader had een goede ziektekostenverzekering, maar zijn moeder moest toch haar baan in het ziekenhuis opzeggen om voor baby Jason te zorgen. Jasons handicaps waren zo groot dat Audrey moest vechten om te voorkomen dat hij in een instelling werd opgenomen. Zijn ouders scheidden toen hij nog een kind was.
‘These Fragments’ – de titel is ontleend aan TS Eliot – wordt niet-chronologisch verteld, waarbij de hoofdstukken afwisselen tussen zijn kindertijd en zijn latere volwassen jaren.
“Ik wist dat ik het niet chronologisch wilde doen”, zei hij. “Omdat dan al haar ziekte en dood aan het einde zouden zijn. Haar ziekte en dood waren dus de aanzet om dit te schrijven, en ik dacht dat het meer impact zou hebben om ermee te beginnen en gewoon heen en weer te gaan.”
Het boek is onder meer de eerste keer dat Irwin uitgebreid over zijn handicap schrijft.
“Ik had er in een eerder boek al een paar gedichten over geschreven, maar lange tijd wilde ik er niet over schrijven omdat ik me erg schaamde en probeerde de meeste van mijn ziektes voor mensen te verbergen, ook al wist iedereen met wie ik op de katholieke school opgroeide het”, zei hij.
Irwin groeide op in de stad Duinkerken, NY, onderging meerdere operaties en worstelde met chronische aandoeningen, waaronder vernauwingen van zijn slokdarm, waardoor hij soms dagenlang niet kon eten.
Sinds zijn tienerjaren kan hij dankzij de operaties schrijven, studeren en banen behouden. Maar het omgaan met de ziekte van zijn moeder was zowel een emotionele als een fysieke uitdaging.
Irwin beschrijft hoe ze met zijn tweeën door Duinkerken cruisen in de witte tweedeurs Pontiac-hatchback die Audrey’s vader ze had gekocht en stelt zich ze voor als een ‘misdaadbestrijdend duo’. Omdat ze chronisch geld tekort kwamen, leunden ze op elkaar.
Audrey, een vrome katholiek, was koppig en tegendraads, hield van Elvis en las paperbacks voor de massa, maar ook Hemingway en Kahlil Gibran. Eens, na een weekendretraite te hebben bijgewoond, meldde ze zich vrijwillig aan voor een gevangenisbediening.
“Ze ging wekelijks met gevangenen praten. En dan ging ik een paar keer per jaar met haar mee naar een kerk waar een voormalige gevangene die dit programma volgde, zou getuigen over hoe zijn geloof hem redde. En dan gingen we ’s nachts naar buiten het gevangenishek en werd er groots meegezongen”, zei hij. “Soms zat ik in de gevangenis een beetje in verlegenheid gebracht door sommige dingen, maar ik heb er wel van genoten.”
Audrey inspireerde ook onbewust Irwins schrijfcarrière door verschillende essays te schrijven in een cursus creatief schrijven op universitair niveau.
‘Ik heb er nog een, en die ging over haar vader, wat ik erg leuk vind,’ zei hij. ‘En ik weet dat ze schreef over haar worsteling met proberen te krijgen een nietigverklaring van de katholieke kerk, wat ze niet kon doen. En dan een essay over een alleenstaande moeder die voor mij zorgt.”
‘Haal dit lichaam hier weg’
Irwin hield natuurlijk nauw contact met zijn moeder tijdens zijn studie aan het Jamestown Community College, het volgen van de graduate school aan de Sarah Lawrence University en na zijn verhuizing naar Pittsburgh, waar hij assistent is van de voorzitter van de wiskundeafdeling van de Universiteit van Pittsburgh.
Maar het was een uitdaging om haar verzorger te zijn.
Irwin zei dat haar koppigheid zich uitbreidde tot het soms weigeren naar artsen te gaan, hun bevelen te negeren en te weigeren pijnmedicatie te nemen die ze duidelijk nodig had. Het boek begint met Audrey die vanuit haar slaapkamer schreeuwt en Irwin beveelt: ‘Je kunt dit lichaam maar beter hier weghalen’, alsof ze al gestorven is.
Vandaag zei Irwin dat hij er spijt van heeft dat hij ruzie met haar heeft gehad over het innemen van haar medicijnen en wenst dat hij “krachtiger was om haar naar doktersafspraken te laten gaan.”
Het is een bekende binding voor zorgverleners. Irwin zei dat hij hoopt dat zijn boek zowel de strijd als ‘de ervaring van het doorstaan van moeilijkheden in het leven en het goed zijn’ overbrengt.
“These Fragments I Have Shored” is te koop bij online retailers en bij Pittsburgh’s Caliban Book Shop.
