Er is een ongebruikelijke en competitieve race aan de gang in het westen van Pennsylvania, waarbij een onafhankelijke kandidaat wordt geholpen door een hoop donker geld.
De Republikeinse Camera Bartolotta vertegenwoordigt het 46e Senaatsdistrict, een voormalig Democratisch bolwerk ten zuiden van Pittsburgh dat zich uitstrekt over een strook heuvels, riviervalleien en landbouwgrond, en oude molensteden en actieve kolen- en gasontwikkeling bevat.
De voormalige zakenvrouw en actrice heeft de woede gewekt van enkele lokale Republikeinen die haar onvoldoende conservatief vonden. Ze versloeg een goed gefinancierde primaire uitdager, gefinancierd door de industrie van behendigheidsspellen, die precies dat argument naar voren bracht.
In november zal ze geen Democratische tegenstander tegenkomen, maar dat betekent niet dat ze onbetwist is.
Op het stembiljet staat de onafhankelijke Jodi Borello, een voormalige Republikeinse en milieuorganisator die zegt dat ze drie keer op president Donald Trump heeft gestemd. Ze mijdt beide grote partijen en profileert zich als een economisch populistische scepticus ten aanzien van datacenters en grote bedrijven.
“Deze campagne wordt mogelijk gemaakt door mensen, niet door speciale interesses”, zegt haar campagnewebsite. Zoals de meeste parlementskandidaten hoeft ze nog geen campagnefinancieringsrapport in te dienen, maar ze vertoont wel digitale advertenties en heeft tv-ruimte gekocht.
Borello’s campagne is geen quixotische onderneming.
Uit een opiniepeiling in opdracht van State Navigate, een non-profitorganisatie die zich richt op de wetgevende macht van de staat en wordt geleid door een tweeledig bestuur, blijkt dat Bartolotta en Borello het met elkaar eens zijn. Uit de peiling bleek ook dat 14% van de respondenten onbeslist was, met een foutenmarge van plus of min 2,8 punten.
Uit de kruistabellen blijkt dat beide kandidaten een crossover-aantrekkingskracht hebben, maar Borello doet het beter in het winnen van onafhankelijke kandidaten. Borello heeft ook een bijzondere kracht onder kiezers die zich identificeren als ‘extreemrechts’ (van wie 31% zeker of waarschijnlijk op haar stemt), ongeacht hun partijlidmaatschap, ook al wint ze een duidelijke meerderheid van de linkse kiezers. Wetgevende opiniepeilingen door de staat zijn zeldzaam omdat het moeilijk is om kleine districten te bemonsteren; dit is de enige openbare opiniepeiling die over de race is vrijgegeven.
Bartolotta’s campagne heeft de afgelopen weken voor honderdduizenden dollars aan kabel-tv-advertenties gekocht, volgens FCC-gegevens bekeken door Spotlight PA, en heeft online een aanvalsadvertentie tegen Borello geplaatst. Gevraagd naar de uitgaven zei Bartolotta: “Je neemt elke race serieus. Ik heb elke race serieus genomen, ook al had ik geen tegenstander.”
Er zijn ook grote uitgaven gedaan om Bartolotta te targeten. Coalfield Justice Action, een dark money-groep, heeft minstens 10.500 dollar uitgegeven aan digitale advertenties die de staat van dienst van de senator op het gebied van datacenters aantasten. FCC-gegevens tonen ook aan dat de non-profitorganisatie 501(c)(4) zendtijd koopt op kabeltelevisie in de regio.
“Staatsenator Camera Bartolotta wil het voor Big Tech-miljardairs gemakkelijker maken om enorme datacenters naar steden in heel Pennsylvania te brengen”, zegt een dergelijke digitale advertentie, volgens de database van Meta. “En terwijl een paar rijken geld uitbetalen, zullen onze gemeenschappen de prijs betalen met hogere energierekeningen, getankte huiswaarden en verwoest land.”
Coalfield Justice Action is nauw verwant aan het Center for Coalfield Justice, een milieuwaakhond die de ontwikkeling van fossiele brandstoffen in het zuidwesten van Pennsylvania heeft gevolgd. De groepen delen een directeur en adres. Borello was voorheen werkzaam bij het Center for Coalfield Justice.
Coalfield Justice Action is niet verplicht om haar donoren bekend te maken en dient slechts één keer per jaar financiële rapporten in. Uit de enige federale aanvraag in 2025 bleek dat de groep ongeveer $ 200.000 achter de hand had.
Omdat de advertenties de verkiezingen niet vermelden, is Coalfield Justice Action niet verplicht campagnefinancieringsrapporten in te dienen. (In een uitspraak van het Amerikaanse Hooggerechtshof uit 2007 werden advertenties over de standpunten van een gekozen functionaris gescheiden van campagneadvertenties waarin expliciet werd opgeroepen tot de nederlaag van een kandidaat.) De groep is geregistreerd om te lobbyen, niet om campagne te voeren.
Robin Kolodny, een professor aan de Temple University die campagnefinanciering bestudeert, vertelde Spotlight PA dat uitgegeven advertenties minder effectief zijn in het beïnvloeden van de verkiezingsresultaten dan gewone campagneadvertenties.
“Als je je identiteit niet wilt verbergen, kun je effectiever zijn tegen een derde van de kosten”, zei Kolodny. “Als het voor jou veel belangrijker is dat de identiteit verborgen is, doe dan de 501(c)(4).”
Sarah Martik, uitvoerend directeur van beide organisaties, vertelde Spotlight PA in een e-mail dat Coalfield Justice Action “onze buren heeft georganiseerd om van senator Bartolotta te eisen dat ze stopt met haar steun aan de ontwikkeling van datacenters, en om ervoor te zorgen dat iedereen in onze gemeenschap weet dat senator Bartolotta heeft laten zien dat ze aan de kant staat van Big Tech en datacenterontwikkelaars, en niet van ons.” Ze voegde eraan toe dat haar organisatie haar uitgaven zal rapporteren over een aanstaande lobby-onthulling.
Bartolotta’s wetgevende staat van dienst omvat steun voor de ontwikkeling van datacenters, waaronder een stemming in 2021 om een staatsbelastingvoordeel voor de industrie in te voeren en een wetsvoorstel dat ze vorig jaar sponsorde voor ‘versnelde vergunningen voor datacenters’.
Bartolotta erkende haar staat van dienst, maar voerde aan dat ‘het dier veranderde’. “We hebben geen glazen bol als het om deze dingen gaat”, zei ze. De pitch was voor “een miljard aan investeringen, duizenden servers. We hebben niets gehoord over AI-datacenters en bitcoin-mining.”
Ze zette ook vraagtekens bij de motieven van degenen die tegen de uitbouw van het datacenter zijn: “Wat is de agenda achter al deze hysterie? Waarom is het zo’n enorme, enorme stormram? Dat zou voor iedereen rode vlaggen moeten opwerpen.”
Een tweede dark money-groep, Independent Candidate Action, geeft ook geld uit aan de race. Uit FCC-registraties blijkt dat het onlangs voor tienduizenden dollars aan advertenties is begonnen te kopen. Vanaf 8 oktober vermeldde de website van de nationale groep steunbetuigingen voor vier onafhankelijke kandidaten voor het Congres.
De groep registreerde zich eind september om zelfstandig geld uit te geven aan de politiek van Pennsylvania. Volgens de FEC-aangiften heeft de groep dit jaar sinds de oprichting in maart 1,7 miljoen dollar opgehaald, grotendeels van niet-traceerbare donoren.
Dark money-groepen en -campagnes kunnen niet legaal coördineren. Dat betekent niet dat er geen mazen in de wet zijn.
Een daarvan is redboxing, een tactiek waarbij campagnes hun strategie op hun websites adverteren, vaak in rode tekst of in een rood gekleurd kader. Op de website van Borello staan verzoeken om advertenties die vergelijkbaar zijn met de advertenties die al tegen Bartolotta zijn vertoond, wat de eerdere steun van de senator voor de ontwikkeling van datacenters benadrukt.
Borello’s campagne erkende de redboxing, maar voegde eraan toe: “Het idee dat Jodi ooit de kant zou kiezen van een bedrijf, een politieke baas of een speciale interesse voor de mensen in haar gemeenschap, is lachwekkend.”
“Jodi stelt zich kandidaat als onafhankelijke kandidaat na twintig jaar Republikein te zijn geweest, omdat beide partijen worden gekocht en betaald door speciale belangen”, aldus de campagne in een verklaring. “Onze campagne staat achter elk woord op onze website.”
Onafhankelijke parlementskandidaten zijn niet zeldzaam. Onafhankelijke wetgevers wel. De enige onafhankelijke die in het archief van de Pennsylvania Senate Library wordt vermeld, is John Yudichak, die als Democraat werd gekozen maar de partij in 2019 verliet (hij had overleg met de Republikeinen).
Volgens de archieven van de kamer is er de afgelopen eeuw slechts één persoon als onafhankelijke verkozen in het Pennsylvania House. Staatsvertegenwoordiger Hiram Andrews, een voormalige Capitol-verslaggever en krantenredacteur uit Cambria County, werd voor het eerst gekozen in 1932 en regeerde tijdens zijn eerste ambtstermijn buiten beide grote partijen. Vervolgens sloot hij zich aan bij de Democraten, volgens krantenverslagen, en werd hij voorzitter.
Borello vertelde eerder aan Spotlight PA dat ze zich niet zal aansluiten bij een caucus als ze wordt verkozen. “En ik geloof dat het een voordeel zal zijn voor mijn kiezers”, zei ze, omdat “ik kan stemmen over wat mijn inwoners nodig hebben en wat ze willen, in plaats van een partijlijn te moeten volgen.”
Traditioneel voeren de partijdige caucuses commissieopdrachten uit voor hun leden en verstrekken zij financiering voor personeel en andere uitgaven. Borello zei dat ze zich niet al te veel zorgen maakt over wat dat voor haar zou betekenen.
“Ik zal doen wat het beste is voor mijn kiezers hier”, zei Borello eerder. “Ik maak me geen zorgen over het lokaal verhuren van een kantoor van $ 3.000 per maand.”
